maandag 29 juni 2009

Ruimte voor rouwverwerking bij ontslag




Over de arbeidsrechtelijke kanten van het ontslag is er zat te vinden op internet en in boeken. De HR professional wordt wel uitgenodigd om iemand "stijlvol" en volgens de regels te ontslaan en wordt bijv. verteld hoe kwaliteitsselectie toe te passen, maar het draait vooral om de regels, procedures, vergoedingen etc.


Over het proces van rouw waar je als ontslagene door heen moet, is nog maar bar weinig te vinden. Slechts 2 of 3 boeken besteden hier summier aandacht aan.


En toch is dit zo'n ontzettend belangrijk onderdeel van een ontslag.
Voor de ontslagene wordt de hele wereld op zijn kop gezet. Verwachtingen en toekomstplannen vallen in duigen, gezichtsverlies, verlies van inkomen, veiligheid en stabilteit, een grote deuk in het zelfvertrouwen en vragen en verwijten die door het hoofd heen spoken, een gevoel van falen en het bekende "waarom overkomt mij dit".

Achteraf gezien zeggen de meesten dat een ontslag een hulp is geweest voor mooie dingen: een nieuwe stap in de carriere, een boost in de persoonlijke ontwikkeling of de aanzet om eindelijk voor zichzelf te kiezen.

Maar er gaat heel wat aan vooraf, voordat de ontslagene dit zal inzien en in sommige gevallen komt iemand er niet overheen. Ik denk nu bijvoorbeeld aan de topman van ABN Amro die zichzelf in een bos in Engeland van het leven heeft beroofd. Ook in mijn praktijk zie ik genoeg voorbeelden van mensen die nog worstelen met de psychische en praktische gevolgen van een ontslag. Mijn advies is ook altijd dat de ontslagene pas weer kan gaan solliciteren als het ontslag een plaats heeft gekregen, als alle fasen van het rouwproces zijn doorlopen.





1. Ontkenning
2. Protest (of boosheid)
3. Onderhandelen en vechten
4. Depressie
5. Aanvaarding





Na verloop van tijd ziet de persoon in dat de waarheid niet te bestrijden is en accepteert het verdriet. Iemand die ontslagen is kan weer een CV op internet zetten en de wereld met trots tegemoet treden.


Natuurlijk is het rouwproces afhankelijk van de situatie. Ontslag op basis van persoonlijk functioneren is anders dan om economische redenen, faillisement of reorganisatie. Ontslag op staande voet is helemaal een bijzonder geval. De leeftijd en loopbaanfase en het karakter van de ontslagene is natuurlijk ook cruciaal voor de manier waarop hij/zij er mee omgaat.


Zelf ben ik op verschillende manier betrokken geweest bij ontslagzaken, zowel als HR functionaris, als coach, als partner, vriendin of familielid en zelf als ontslagene.

Het verbaast mij bijzonder dat er zo weinig te vinden is over de psychische kanten van een ontslag en dat er over het algemeen zo luchthartig over gedaan wordt.

Wat is jouw ervaring met ontslag?
Ben je wel eens ontslagen?
Wat deed dat met je?
Hoe ben je er mee omgegaan, heb je hulp gezocht?
Heb je zelf wel eens iemand moeten ontslaan?
Heb je toen nagedacht over nazorg of counselling?

0 reacties: